‘Sınırdaki Amerikan varlığı çekildikten sonra Türkiye’nin operasyona başlayacağını düşünüyorum’

Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna operasyon düzenlemeye hazırlandığı dönemde ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan ordusunun Suriye’den çekileceğini duyurdu.

 

Trump’ın, “Suriye’de DEAŞ’ı yendik, orada tek bulunma gerekçemdi.” tweetinin ardından Beyaz Saray, Suriye’den asker çekmeye başladıklarını açıkadı.

 

Bu kararın ardında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Aslında Fırat’ın doğusuna operasyon kararı almış, bunu kamuoyuna ilan da etmiştik. Gerek Sayın Trump ile yaptığımız telefon görüşmesi, gerek diploması ve güvenlik birimlerimizin temasları, gerekse Amerika tarafından yapılan açıklamalar bizi bir müddet daha beklemeye yöneltti.” şeklinde açıklama yaparak, operasyonun bir müddet bekletileceğini duyurdu.

 

ORSAM Suriye Çalışmaları Koordinatörü Oytun Orhan, bölgedeki son durum, güç dengeleri ve Türkiye’nin operasyonu erteleme kararının ardından izleyeceği tahmini yol haritasına ilişkin Tba’nın sorularını yanıtladı.

 

“Fransa’nın Amerika’dan bağımsız bir Suriye politikası izlemesi mümkün değil”

“Fransa, Amerika’nın Suriye’de bıraktığı boşluğu doldurabilecek kapasitede bir ülke değil”

 

ABD’nin Suriye topraklarından çekilme kararının ardından Fransa hükümeti askerlerini çekmeme kararı almıştı. Kulislerde konuşulanlar Fransa’nın, ABD’nin alternatifi olarak Suriye’de kalmak istemesi. Bu konu hakkında ne söylemek istersiniz?

 

Fransa’nın Amerika’dan bağımsız bir Suriye politikası izlemesi mümkün değil. Şayet ne askeri kapasitesi, ne de uluslararası arenadaki diplomatik ağırlığıyla Amerika’nın Suriye’de bıraktığı boşluğu doldurabilecek kapasitede bir ülke değil. Zaten Suriye’de yüzlerle ifade edilebilecek bir sayıda askeri bulunuyor. Amerika’nın YPG’ye koruma sağlayamadığı bir ortamda Fransa’nın orada çok direnme şansı olmayacaktır. Amerika’nın oradan çekilmesini takiben Fransa’nın da o bölgeden çok kısa süre içerisinde çekileceğini söyleyebiliriz.

 

“YPG büyük bir hayal kırıklığı içerisinde, Amerika tarafından ihanete uğradığını düşünüyor”

 

Çekilme kararından hemen sonra Beşşar Esed rejimi ile PYD’nin arasında bir ilişki olabileceği konuşuluyor, bu konu hakkındaki fikirleriniz nelerdir?

 

Şu anda YPG büyük bir hayal kırıklığı içerisinde, Amerika tarafından ihanete uğradığını düşünüyor. Çünkü YPG’yi hedef alma konusunda hazır bekleyen çok fazla sayıda aktörler vardı, Türkiye ve rejim başta olmak üzere. Ama Amerika’nın sağladığı askeri koruma buna engel oluyordu. Şu anda bu koruma kalkanı ortadan kalktı. Dolayısıyla YPG’nin Amerika dışında yeni ittifaklara yönelmesi gerekiyor ve Türkiye’nin herhangi bir müdahalesine karşı önlem alması gerekiyor. Bu noktada kapısını çalacağı ilk aktör tabii ki Suriye rejimi olacaktır. Suriye rejimi de YPG’den koruma karşılığında ciddi tavizler isteyecektir. Tabii ki YPG’nin bu tavizleri karşılayıp karşılayamayacağı şüpheli. Karşılasa bile ben rejimin YPG’yi Türkiye’ye karşı korumaya girişebileceğine ihtimal vermiyorum, en azından sınır bölgesinde. Türkiye sınır hattı üzerindeki YPG’nin varlığını temizlemek için tek taraflı olarak hareket edecektir. Ama Rakka ve daha güney bölgelerine inildiğinde o bölgelerde YPG’nin alternatifinin rejim olmasını daha yüksek ihtimal olarak görüyorum.

 

Türkiye hükümeti ile Beşşar Esed rejiminin tekrardan diplomatik ilişki kurma konusu konuşuluyor, böyle bir ihtimal var mı?

 

Bu seçenek Türkiye’de de sıkça tartışılıyor ve birçok kesim Türkiye’nin Şam’la doğrudan irtibata geçmesini savunuyor, ama her iki taraf açısından da ben bu doğrudan irtibatın çok istendiğini düşünmüyorum. Arada birçok engel var. Sonuçta sekiz yıllık savaş boyunca iki aktör rekabet halindeydi, hatta vekiller üzerinde çatışma içerisine girdiler. Ama Suriye’nin üniter yapısı konusunda Ankara ve Şam parallel düşünüyor. Dolayısıyla bu noktada işbirliği olması konusunda bir kanaat var ama Türkiye’nin muhaliflerle olan ilişkisinin nedeniyle şu anda bu irtibatın Rusya üzerinden sağlandığını biliyoruz ve bu aşamada da bu koordinasyon devam edecektir.

 

“Türkiye’nin kuzeyden uygulayacağı baskı rejimin işine geliyor”

 

İki aktörün doğrudan görüşmelere başlaması en azından kamuoyu önünde çok mümkün değil. Ama daha kapalı kapılar ardında belki  askeri veya istihbari bir koordinasyon söz konusu olabilir. Bir de şu var, iki taraf da federalizme karşı olduğu için Türkiye’nin kuzeyden uygulayacağı baskı rejimin işine geliyor. Aynı şekilde rejimin de güneyden uyguladığı baskı Türkiye’nin işine geliyor. Bu dolaylı şekilde de taraflar birbirlerinin varlığından bir fayda sağlıyorlar. Tabii ki Suriye’de siyasi çözüme varılacağı ana kadar doğrudan bir görüşme şu aşamada zor gözüküyor.

 

“Bu operasyonun geciktirme nedeni, Türk askerleri ile Amerikan askerlerin karşı karşıya gelme riskiydi”

 

Türkiye tarafından yapılması planlanan operasyon ertelenmiş gözüküyor. Sizin öngörünüze göre bu operasyon ne zaman yapılır veya ne zaman yapılmalıdır?

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan geçen haftalarda birkaç gün içerisinde başlayacağını duyurdu. Trump’ın geri çekilme kararından sonra operasyonun ertelendiğini söyledi. Bu operasyonun bu kadar gecikme nedeni, olası bir operasyonda Türk askerleri ile Amerikan askerlerin karşı karşıya gelme riskiydi. Trump’ın almış olduğu karar Türkiye’yi operasyon düzenleme konusunda çok rahatlatan bir hamle. Artık Türkiye hiçbir risk faktörü olmadan ve Amerika ile karşı karşıya gelme riski olmadan operasyon yapabilir.

 

“Sınırdaki Amerikan varlığı çekildikten sonra Türkiye’nin operasyona başlayacağını düşünüyorum”

 

Amerika çekileceğini açıklamışken, en makul olanı çekilme sürecini beklenmesi ve ondan sonra operasyonun düzenlenmesidir. Muhtemelen sınırdaki Amerikan varlığı çekildikten sonra Türkiye’nin operasyona başlayacağını düşünüyorum.

 

Kişisel kanaatime göre Amerika’nın bıraktığı boşluk konusunda rejim Türkiye, Rusya ve İran arasında bir rekabet olacağı için Türkiye’nin acilen yani ABD’nin çekilmesinin hemen ardından operasyonu başlatmasını ve boşluğu doldurmasının gerekli olacağını düşünüyorum. Muhtemelen de bu şekilde olacaktır. Amerikan askerlerinin çekilmesine muteakip bu gerçekleşecektir. Tamamen çekilmesini beklemeyebilir, çünkü Amerika çekilmenin tamamlanması için 100 günlük bir süre verdi. Türkiye belki sınırdaki askerlerin üslerini boşaltmasından sonra operasyona başlayabilir. Bundan sonraki süreçte Türk ordusu ile Amerika ordusu arasında koordinasyon ve bilgi paylaşımı olacaktır. Bundan sonra Türkiye Amerika’yı bilgilendirerek bu operasyonu başlatacaktır, tabii ki bu sürede aylar değil belkide haftalar sonra operasyon başlayacaktır.

 

Haber: Ziya Uzeiry

Bir cevap yazın