Şehir Merkezindeki Mezarların Sırrı!

Erbil’in Kayseri Çarşısı’nda ve yakınında, altında kimlerin yattığı bilinmeyen mezarların, kime ait olduğu kadar neden oralara defnedildiği hala merak konusu.

 

Çarşıyı ziyaret ettiğiniz zaman birkaç ayrı noktada bahsi geçen bu mezarlarla karşılaşabilirsiniz. Sahiplerinin kim olduğu ve neden oraya defnedildikleri hakkında elde tutulur bir kaynak olmasa da, halk arasında birbirine yakın hikayeler anlatılıyor.

 

Çarşı esnafı bu mezarların uzun yıllardır orada bulunduğunu belirtirken, genel olarak, Erbil’in yüzyıllar boyunca birçok savaşa sahne olduğunu, bu mezarların ise o savaşlarda şehit düşenlere ait olduğunu söylüyor. Anlatılanlara göre, o zamanlar bir asker nerede şehit düşerse oraya gömülürmüş.

 

Halk, söz konusu bu mezarlara hiçbir şekilde dokunulmadığını, uzun yıllardır bulundukları yerlerde aynı şekilde muhafaza edildiklerini söylüyor.

 

Said Vakkas, Stti İmamı, İmam Tacil, Şeyh Muhammed-i Vasıt ve Şeyh Muhammed-i Horasani Erbil Kayseri Çarşısı ve çevresinde ismi bilinen bazı mezar ve türbeler.

Ancak Kayseri çarşısının eski sakinlerinden edinilen bilgilere göre, kuyumcular (Altunçılar) bölümünde ismi bilinmediği için İmam adı verilen mezar, iki dükkan arasında yer aldığından üstüne duvar örüldü. Fakat onun yakınında bulunan Kumaşçıların (Bezirganlar) olduğu bölümde, Seyit Abdullah mezarı olduğu gibi duruyor.

 

Kayseri Çarşısı’nın Büyük Camii içerisinde ise 2 mezar daha bulunuyor.

 

Kardaran Kahvehanesi’nin (Qerdaran Çayhanesi) karşısında ise, Yahudi evlerinin bulunduğu alanda, bir mezar ve o mezar düzenlenmedi. Daha sonra mezarın önüne asfalt döşediler ve o evi yıktılar ancak mezar hala yerinde duruyor.

 

 

Bu anlatılanların yanında bir de Niştiman Çarşısı’nda yer alan bir mezar hakkındaki rivayet ilgi çekici. Söylenenlere göre, bu çarşının yapımı sırasında Hacı Hasan adında bir zatın mezarını oradan kaldırmak istemişler ancak bunun için alana getirilen buldozerin kepçesi 2 kez kırılmış. Bu nedenle o mezarı öylece bırakmışlar. Benzer bir rivayette eski tren garının yanında bulunan Stti İmamı’nın mezarı için de anlatılır.

 

Erbil’de mezarların haricinde bir de halkın yoğun ilgi gösterdiği türbeler de bulunuyor. İnsanlar hastalarını Şeyh Muhammed-i Horasani Türbesi’ne götürürmüş. Hala da bu tarz inaçlar bir kesim tarafından korunuyor. Daha çok hastalarına şifa dilenmek için bu türbeleri ziyaret eden kişilerin, ya hastalarının şifaya kavuşacağı ya da vefat edeceğine inanırlarmış.

 

En eski mahallelerden biri olan Tacil Mahallesi’ndeki İmam Sadun mezarına ise, ağır hastalığı olan insanlar gider ve yanında bir soğan 2 ekmek götürünce hemen iyileşeceklerine inanırlarmış.

 

Tba Gazetesi, yukarıda geçen bilgilerin büyük bir bölümünü, Erbil’in tanılan simalarından Fuad Altuncu, Ekrem Aziz ve Kadir Kazancı’dan almıştır.

 

Haber&Foto: Ali Salim

Bir cevap yazın