Irak’ın Yok Olmaya Yüz Tutan Derin Kültürü: Ahvar

Rafideyn Bölgesinin önemli simgelerinden biri olan Ahvarlar, dünya mirasında önemli bir konuma sahip.

 

Topografik açıdan bataklıklardan oluşan Ahvar, üçgen şekilde Amara, Nasıriye, Basra, Zikar ve Misan şehirlerinin arasında yer alır. 

 

Ahvarlar Irak’ta geniş bir bölgeyi kapsar ve 9-20 bin kilometre arasında bir alana yayılmıştır. Arap kabileleri daha önceki yıllarda bölgeye Batiha adını vermiştir. Anlamı da Ahvarlardaki su seviyesinin düşmesi sonucu evlerin yüzmesinden geliyor. 

 

UNESCO, 17 Temmuz 2017 tarihinde Irak Ahvarlarını dünya mirası listesine alma kararı aldı. Daha önce Baas rejimi döneminde Ahvarlar güvenlik endişesiyle beton ve çakıllarla doldurulmuştu. 

Ahvar evlerinin yapımı kısa sürer ve inşasında çivi ve cam kullanılmaz. Evlerin temel yapım malzemesi ise çamur ve kamıştan oluşur. Evler bataklığa sabitlenen küçük adaların üzerine çakılı haldedir. Buna göre de çok sayıda küçük ada birbirine bağlıdır ve kaydırakla hareket ettirilir. 

 

Eski dönemlerden beri Ahvar evleri ziyaretçi ve turistlerin ilgi odağı olmuştur. Bazı kesimler Ahvarları “Cennet Bahçesi” olarak tanımlamıştır. 

 

Tarihçiler bölgenin tarihi açıdan önemine dikkat çekiyor. Araştırmalara göre, ilk olarak Sümerler ve onların medeniyetleri bu bölgede ortaya çıkmıştır. Bunun dışında eski yazılarda bu bölge “Aden’in Cenneti” olarak tanınmıştır. 

Bilim insanları Ahvarların çevre üzerinde olumlu etkilerinin olduğunu düşünüyor. Bölge balık, kuş ve tarım ürünleri konusunda oldukça zengin. Ayrıca pirinç ve kamış şekeri ekimi için oldukça uygun. 

 

Zikar Çevre Müdürü Muhsin Aziz, Irak Ahvarları hakkında yaptığı açıklamada, “Yaklaşık 40 kuş türü Ahvarlarda yaşıyor ve bunların 12’si ender türlerden. Ayrıca Ahvarlar Ortadoğu ve Batı Asya’nın en büyük bataklığıdır. Çevre bakımından birbirini tamamlar ve çevrenin ekolojik açıdan devamlılığı bulunuyor.’’ ifadelerini kullandı. 

 

Halihazırda Ahvarlarda kısmen yaşam devam ediyor. Ancak Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) acilen bu bölgede düzenleme yapılmasını, aksi durumda yok olmaya yüz tutacağını bildiriyor. 

 

Haber: Ziya Uzeiry & Nurhan Kerhi