IKBY Sağlık Bakanlığı: Bu sene bölgede 20 AIDS vakası görüldü

AIDS hastalığı İngilizcede Acquired Immune Deficiency Syndrome (Kazanılmış Bağışıklık Yetersizliği Sendromu) olarak adlandırılan virüs kaynaklı bir bağışıklık problemidir. Hastalığa neden olan HIV virüsü vücudun savunmasında rol oynayan önemli hücreleri yok ederek bağışıklık sisteminin baskılanmasına neden olur.

 

AIDS yüzlerce insanın ölümüne neden olan tehlikeli hastalıklardan biridir ve şu ana kadar hastalığın tedavisi için bir ilaç bulunamadı. Belirtileri ise insandan insana değişmektedir.

 

Dünya AIDS Günü her yıl 1 Aralık tarihi olarak kabul edilmiştir. Irak Kürdistan Bölgesi Yönetimi (IKBY) Sağlık Bakanlığı’ndan, bu sene Dünya AIDS Gününde yapılan açıklamada, “Bölgede bir yıl içerisinde 194 bin HIV virüsü testi gerçekleşti. Sonuç olarak 20 kişide virüs tespit edildi ki bu sayının 17’si yabancı uyruklu kişilerden oluşuyor.” ifadeleri kullanıldı.

 

Açıklamada, “1 Aralık Dünya AIDS Günü olarak bilinmektedir. Bu nedenle de dünya genelinde insanları uyarma amacıyla söz konusu ölümcül virüsle ilgili etkinlikler düzenleniyor. Basın organları ve sağlık kuruluşları aracılığıyla virüsten korunma yöntemleri ve belirtileri hakkında bilgi paylaşılıyor.” denildi.

 

Sağlık Bakanlığı açıklamasında, “AIDS, vücut bağışıklık sisteminin yok olmasının son aşaması olarak tanınmaktadır. HIV virüsü, çok yönlü etkilerinden dolayı insanların hayatını tehlikeye atmaktadır. Virüsün tehlikeli tarafı da insan vücudunda yıllarca belirti göstermeden kalabiliyor ve başka birilerine de bulaşma riski taşıyor olmasıdır.” şeklinde bilgilere yer verildi.

 

Açıklamada ayrıca, dünya genelinde 40 milyon kişide HIV virüsüne rastlandığı, yılda 600 binden fazla kişinin ise virüs nedeniyle can verdiği belirtilirken Sağlık Bakanlığının virüse karşı aldığı önlemlerden dolayı diğer ülkelere nazaran bölgede virüs  vakalarının ve ondan kaynaklı can kayıplarının az olduğu vurgulandı.

 

IKBY’de geçtiğimiz senelerden bugüne kadar 305 kişide HIV virüsünün görüldüğü, bu sayıdan 52’sinin bölgeden, 253 kişinin ise yabancı uyruklu olduğu ve bu kapsamda gerekli çalışmaların yapıldığı kaydedildi.

 

AIDS hastalığı birkaç aşamadan oluşmaktadır, bunlar şu şekilde sıralanmıştır:

 

İlk aşama:

 

AIDS hastalığına yakalanan kişide, üç veya dördüncü haftada ateş, boğaz iltihabı, kas ağrısı ve tiroit bezinde iltihaplanma gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.

 

Bu belirtiler bir hafta veya iki hafta gibi  bir sürede görülmektedir, ardından belirtiler yok olmaktadır. Bu aşama HIV virüsü taşıyıcı aşaması olarak adlandırılır, ardından AIDS hastalığına dönüşür.

 

İkinci aşama:

 

Bu aşama 6 ay ile birkaç sene sürmektedir. Artık vücut direncini yitirmektedir, virüsü taşıyan kişi yavaş yavaş AIDS hastalığına yönelmektedir. Bu aşamada hasta belirti göstermemektedir. Birinci aşama ile ikinci aşama hastalığa hazırlık aşaması olarak bilinmektedir.

 

Üçüncü aşama:

 

Bu aşama AIDS hastalığı dönemi olarak adlandırılmaktadır. Bir ile iki yıl sürmektedir, ardından hasta yaşamını yitirmektedir.

 

Bu dönemde şu belirtiler kendini açıkça göstermektedir:

 

Ateş, kilo kaybı, geceleri terleme, lenf bezlerinin şişmesi ve kanser hastalığının ortaya çıkması özellikle de cilt kanseri ve deride iltihaplanma gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.

 

Virüsün taşınma yollar

 

HIV virüsü, enfekte olmuş kişinin kanı veya vücut sıvılarının enfekte olmamış kişilerin vücuduna girmesi ile yayılır. Bu hastalığın taşınma yollarını şu şekilde sıralayabiliriz:

 

  • Cinsel ilişki: İlişkide sağlık yönünün önemsenmemesi veya kişinin virüs taşıyıcısı olduğunu bilmemek.
  • Sağlık durumunun önemsenmediği hamilelik: Anne adayı virüsü taşıyorsa ve gerekli sağlık önlemlerini almıyorsa, virüsü bebeğe bulaştırma riski bulunmaktadır.
  • Kan bağışı: Herhangi bir sebepten dolayı birinden kan alınıyorsa ve alınan kan virüsü taşıyan birinden yapılıyorsa diğer kişinin de virüse yakalanma riski doğuyor.
  • Şırınga yoluyla uyuşturucu kullanımı: Eğer iğne ortak kullanılıyorsa ve kullananlardan biri virüsü taşıyorsa diğerlerine de taşıma riski oluyor.

 

AIDS aşısı veya ilacı

 

HIV enfeksiyonunda virüsü ortadan kaldıran bir tedavi henüz yoktur ancak virüsün çoğalmasını kontrol eden ilaçlar vardır. Bu ilaçlar, hastalığın kesin tedavisini sağlamamakla birlikte virüsün vücutta çoğalmasını kontrol altına alarak bağışıklık sisteminin zayıflamasını önlemekte ve AIDS tablosunun ortaya çıkışını engellemektedir.

 

Tedaviye erken dönemde başlanması, düzenli takip ve tedavi ile bulaşın engellenmesi, kişinin yaşam süresinin uzaması, yaşam kalitesinin artması, HIV ile ilişkili hastalık ve ölümlerin azaltılması sağlanabilmektedir. Ayrıca doğumdan önce anneye ve doğum sonrası bebeğe uygulanan koruyucu tedavi ile anneden bebeğe HIV bulaş büyük ölçüde önlenebilmektedir.