Ferhad Kadir: Organ bağışlayan kişilerin sayısı artıyor

Haber: Muhammed Abdulcebbar

‘Şu ana kadar organ nakli için bir hastanemiz yok’

 

 

Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra başka hastaların tedavisinde kullanılmak üzere vasiyet etmesidir.

 

Uluslararası bir çalışma olan organ bağışına ilişkin çalışmalar yapan kuruluşların merkezi İspanya’dır. Bir aralık 2013’te Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki organ bağışçıları bölgedeki özel kuruluş ofislerinden resmi izin alarak, bölgede resmi bir kuruluş haline geldi.

 

Tba Gazetesi olarak, Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı ve üyelerine ilişkin sorular için Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı Ferhad Kadir ile röportaj gerçekleştirdik.

 

Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı Ferhad Kadir kuruluşlarına ilişkin, “Teşkilatımız, bir aralık 2013’te kuruldu. Ana merkezimiz Süleymaniye şehrindedir. Bu teşkilat, yaşanan trafik kazaları, savaşlar ve şu anda çok yaygın olan hastalıklar nedeniyle kuruldu. Bu olaylar birçok kişinin başkalarının organına ihtiyaç duymasına neden oluyor. Özellikle de öldükten sonra. Bu teşkilatı oluşturma fikri de bu nedenlerden kaynaklanmıştır.” dedi.

 

Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı Ferhad Kadir

 

Bu teşkilatın üye sayısına değinen Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı, “Şu anda bizim genel olarak yaklaşık bin üyemiz var. Ne yazık ki sadece Süleymaniye merkezde bir ofis açabildik. Diğer bölgelerde şube açamadık. Ranya, Çamçamal ve Erbil’de şube başkanımız var ancak ofisimiz yok. Bu şehir ve bölgelerde üyelerimiz de var.” ifadelerinde bulundu.

 

Çalışmalarını nasıl yürüttüklerine ilişkin Kadir, şu ifadelerde bulundu:

 

Çalışmalarımızı yürütme biçimimiz, şu şekilde; bizim iki formumuz var. Birinci form, teşkilatımıza üye olmak isteyen ve hayattayken veya öldüğünde organını bağışlamak isteyenler için, ikinci form ise yakınlarının yani anne, baba, kız kardeş, erkek kardeş ve eşi ya da 18 yaş üst çocuklarının kabulü alınması için hazırlanıyor. Bizim yanımızda üye olmak isteyenler 18 yaşın üstünde olmalıdır.”

 

Dini açıdan organ bağışlamanın nasıl değerlendirildiğine ilişkin soruya Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı Kadir, “Biz bu konuya din bakımından çok önem verdik. Teşkilatın oluşumundan beri, Vakıflar Bakanlığı, Fetva Komisyonu ve alimler birliği ile görüşme gerçekleştirdik. Görüşmelerin sonucunda şu karara vardık; iki durumda organ bağışı yapılması yasak. Eğer ölen kişi vasiyet etmediyse veya razı olmadıysa ya da vücudu deformasyona uğramışsa yasak. İki vaka da bize yakışmıyor. Çünkü kişiler kendi rızalarıyla bize üye oluyorlar. Böbrek, kalp, akciğer, pankreas, göz gibi organların bağışı yapılıyor. Burada vücuda saygısızlık yapılmıyor ve zarar verilmiyor. Dediğimiz gibi, sadece iki durumda bağış yapılmaz. Biz alimler birliğinden resmi yazı da aldık. Yasal yönden de çalışma yürüttük ve bir önceki dönemdeki parlamento başkanlığı ile toplantı gerçekleştirdik. Sonuç olarak organ bağışının yasal yolla olmasını sağladık. 2017’de parlamentoda yasal proje çıkarıldı ki 31 maddeden oluşuyor ve tüm maddeler için onay alındı. Ayrıca içerisinde organ ticaretindeki suç ve cezaların ne olduğuna vurgu yapılıyor. Ayrıca yasal olarak organ bağışının nasıl yapıldığı ve birkaç konu üzerine çalıştık.” diye yanıtladı.

 

Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı, sosyal açıdan halkın buna nasıl baktığına ilişkin soruyu şu şekilde yanıtladı:

 

“Sosyal açıdan bu yönden çalışma yürütmek için çok çaba gösterdik. Mali yardımda bulunulmadı ancak çok yardım ve destekler oldu. Bu da sadece medya ve basın tarafından ya da halk ile kaynaşma konusunda oldu. Ayrıca çok sayıda kişi bu çalışmadan mutlu. Bu sözümün bir belgesi de bizim yanımızda üye olmak isteyen kişilere 5 bin form dağıtmamızdır. İkinci tür formu dağıttığımızda aileleri tarafından onay alınması gerekiyor. Ancak onay alamadığımızdan yanımızda üye olamadılar. Genel olarak halk güzel karşılıyor ancak halkı bilgilendirme konusunda halen yetersiz durumdayız. Halka bunun ne kadar kutlu ve hayırlı bir görev olduğunu ve öldükten sonra insanın vücudundan yararlanılabilineceğini bildirmek için seminerlere ihtiyacımız var. Bu yüzden sosyal yönden daha mesafe katedemedik. Ancak Kürdistan halkı sosyal bir toplum olup bağış yapmayı sever. Halk bunu iyi karşılıyor ancak aileler korkuyorlar, bu formu doldurup vasiyet ettiğinde yarın öleceklerini sanıyorlar. Ancak Allah’a çok şükür, halk bu konuda bilgi sahibi oluyor.”

 

Yasal olarak organ ticaretinin yasak olduğunu belirten Kadir, “Yasal yönden, sadece organ ticareti yapmak veya buna biri aracı olduğunda yani maddi bakımdan bundan faydalanması gibi durumlarda yasak. Çünkü organ parayla verilemez ve dini yönden de bu bir suçtur, yasal yönden ise yasaktır. Bu nedenle yasal yönden parlamento ile yaptığımız 31 maddeli yasa ile organ ticareti yapan kişilerin ağır bir ceza verilmesini sağladık. Ayrıca eğer bir kişi 18 yaşını tamamladıysa ve organ bağışı yapmaya karar verdiyse, aile engeli olmamalı. Parlamento sayfasından da 2017 yılında 31 maddeden oluşan ve yasal olarak düzenlenen projeye bakabilirsiniz.” ifadelerini kullandı.

 

3 Böbrek nakli gerçekleştirildi

 

Kürdistan Organ Bağışçıları Teşkilatı Başkanı, teşkilatları yolu ile şu ana kadar 3 böbrek nakli gerçekleştirildiğini vurgulayarak, “Teşkilatımız yoluyla şu ana kadar hayatta olan 3 kişinin böbreği, ihtiyacı olan başka kişilere nakledildi. Ayrıca biz sadece böbrek bağışı için çalışmıyoruz, her türlü organa ihtiyaç duyan kişilere bağış yapılabilir. Ancak hayatta olduğumuz sürece bağışlayabileceğimiz organlar, böbrek, ciğer, ilik ve kandır. Ayrıca insan hayattayken göz de bağışlayabilir. Toplumumuzda en yaygın olan böbrek bağışıdır. Eğer organ nakli için özel bir hastanemiz olursa, insanların ölümünden ya da beyin ölümünden sonra altı organı başka kişilere bağışlanabilir. Ancak ne yazık ki organların naklinin yapılması için organ bağışına özel bir hastanemiz yok.” diye konuştu.

 

Bağışlanabilen organlara değinen Kadir, “Şu anda sağlık bilimi vücut içerisinde bulunan tüm organların bağışlanabildiğini ortaya koydu. Kalp, böbrek, ciğer, pankreas, bağırsak, göz bebeği ve diğer organlar bağışlanabilir. Bu nakiller diğer ülkelerde yapılıyor ancak bizim ülkemizde değil. Çünkü bizim, şu ana kadar organ nakli için bir hastanemiz yok ya da uzman doktor ve ekibimiz yok. Ne yazık ki bölgemizde buna özel bir hastanemiz olmadığı için hiçbir şey yapılmıyor.” diyerek konuşmasını sonlandırdı.