Bakan Aydın Maruf: Hepsini Dinledik Rapor Halinde Divan Başkanlığına Sunacağız

Haber: Ali Antar / Foto: Ali Salim
Irak Kürdistan Bölgesi Yönetimi’nin (IKBY) 9. kabinesinin oluşturulmasının ve bu kabineden Türkmenlere Oluşumlardan Sorumlu Bölge Bakanı görevinin verilmesinin ardından Aydın Maruf, Bölge Bakanı olarak etnik ve dini oluşumlarla birkaç görüşme gerçekleştirdi.

 

 

Aydın Maruf’un ilk toplantısı, Türkmen siyasi taraflarla oldu ki bu toplantı 3 kasım 2019’da Türkmen Evi’nde gerçekleştirildi. İkinci  toplantısı, 7 kasım’da Hristiyan, Kildani, Asuri ve Süryani temsilcileri ile Ankawa’da Süryani Kültür Müzesi salonunda gerçekleşti. Üçüncü toplantı ise 14 kasımda Feyliler, Kakailer, Sabia Mendailer, Yezidi ve Zerdüştlerle düzenlendi.

 

Toplantıların amacı, dini ve etnik oluşumların  görüş ve isteklerini ele almak, oluşumlar ve IKBY Hükümeti arasında bağ oluşturmak. Ayrıca oluşumlar tarafından hükümetin desteklenmesidir. Toplantıların sonucunda, oluşumların isteklerine ilişkin bir rapor hazırlanarak bölge hükümeti başkanlığına iletilecek.

 

Süryanice ve Türkmence eğitim sistemini

 

Her ne kadar, toplantılar farklı yerlerde ve tarihlerde gerçekleşmiş olsa da, etnik ve dini oluşumların istekleri birbirlerine yakın oldu. Türkmen ve Hristiyan taraflar, Süryanice ve Türkmence eğitim sistemini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütülmesine vurgu yaptı.  Ayrıca Gençlik ve Kültür Bakanlığında iki oluşumun da genel müdürlüklerine daha fazla önem verilmesi istendi.

 

Toplantılar ve tarafların hükümetten istekleri hakkında bilgi almak üzere IKBY Oluşumlardan Sorumlu Bölge Bakanı Aydın Maruf ile görüşme gerçekleştirdik.

 

 

IKBY Hükümetinde Oluşumlardan Sorumlu Bölge Bakanı olarak etnik ve dini oluşumlarla toplantılar gerçekleştirdiniz. Bu toplantılarda amaç neydi ve toplantılar hakkında değerlendirmenizi bizimle paylaşabilir misiniz?

 

Tüm etnik grupların temsilcisidir

 

Belli olduğu üzere, bu bakanlık ilk defa hükümette yer almaktadır bu da etnik gruplardan veya oluşumlardan sorumlu bir bakanlıktır. Bu bakan Irak Kürdistan Bölgesi’nde bulunan tüm etnik grupların temsilcisidir. Görev belli olduğu zaman biz, bu kısa süre içerisinde Erbil’de veya bölgede olan bütün etnik grupların temsilcileri, hem hükümet içerisinde hem de hükümetin dışında olan siyasi taraflarla toplantılar yaptık.

 

Bizim ilk toplantımız Türkmen Evi’nde Türkmenlerle gerçekleşti. Daha sonra ikinci toplantıyı Ankawa Kültür Merkezi’nde Hristiyan kardeşlerimizle yaptık. 14 kasımda ise Feyliler, Kakailer, Sabia Mendailer, Yezidi ve Zerdüştlerle toplantı yaptık.  Daha sonra toplantıda dile getirilen bu istek, sıkıntı ve sorunlar rapor halinde başbakanlığa sunulacak. Neticede Başbakan Sayın Mesrur Barzani Beyin etnik gruplara büyük desteği bulunmaktadır. Zaten hükümetin genel programının bir maddesi de burada yaşayan etnik grupların haklarını korumaktır. Bizim bakanlığımız yoluyla hükümet ve etnik gruplar arasında iletişim ve koordinasyon kuruluyor.

 

Türkmen gruplarıyla yapılan toplantıda katılım iyiydi. Hristiyanlarla yapılan toplantıya katılım daha iyiydi. O yüzden önümüzdeki günlerde diğer etnik gruplarla toplantı yapılacak. Hedef ve amacımız sadece toplantı ve konferanslar gerçekleştirmek değildir. Bunun dışında bizim meydan ziyaretlerimiz olacak. Ayrıca Türkmenlerle, Hristiyanlarla veya diğer etnik gruplarla ilgili Erbil’de veya bölgede olsun eğitimleri, kültür alanları, sosyal çalışmaları, siyasi tarafları bizim bakanlığımız tarafından önümüzdeki günlerde aktif bir şekilde hem medya üzerinden hem hükümet üzerinden hem de yapılan çalışmalar üzerinden organize bir şekilde yapılacaktır.

 

Hem Türkmenlerle hem Hristiyanlarla yapılan toplantıda aldığınız not ve görüşlere göre, talepleri nelerdir? Milletlerin hükümetten istek ve beklentileri nelerdir?

 

Tabi bizim hem parlamentoda hem de hükümette temsilcilerimiz bulunuyor bunun dışında da siyasi partilerde bulunuyor. Ayrıca etnik gruplara ait hem Eğitim Bakanlığında Türkmen Eğitim Müdürlüğü ve Süryani Eğitim Müdürlüğü bulunuyor. Ayrıca aynı şekilde kültür alanıyla ilgili Kültür Bakanlığında da bulunmaktadır. Toplantılarda hemen hemen Türkmen ve Hristiyanların istekleri birbirlerine yakındı. Aynı sorun ve isteklerdir.

 

Daha çok bölgede veya Irak’ta yazılacak olan anayasada bu etnik grupların haklarının verilmesini ayrıca bölgede olan okulların programında etnik grupların da tarihine önem verilmesini talep ettiler. Ayrıca müdürlüklerde kadrolaşmanın modern bir şekilde yapılması istendi. En önemlisi Türkmen ve Hıristiyan okullarının hem program hem de okullarının modern bir değişime ihtiyacı var. Bunu daha fazla talep ettiler.

 

Ayrıca en önemli taleplerden biri de hem hükümette hem de bölgede etnik gruplarla ilgili bir meclis tavsiyesi ve görüşleri var. Bu meclisin, başbakanlıkta, hükümette, bölge başkanlığında ya da iklimde bütün etnik gruplar için yapılması teklifinde bulunuldu. Ama  genel olarak bu toplantıların ve ya yapılan görüşmelerin sonucu olumlu ve pozitifti. Biz bu toplantılara devam edeceğiz. İstekleri de rapora geçirip resmi olarak Irak Kürdistan Hükümetinin divan başkanlığına göndereceğiz yani Başbakanlığa göndereceğiz. Ayrıca önümüzdeki günlerde belki istekleri rapor şeklinde Başbakanlık toplantısında da resmi olarak gündeme taşıyabiliriz.

 

 

 Bölge Bakanı olarak hem Türkmenler hem Hristiyanlar hem de diğer  etnik gruplar için projeleriniz var mı? Varsa bu projeler nelerdir?

 

Tabii ki bizim hem Irak Anayasasında hem de burada bir yasamız var. 2015’te parlamento tarafından çıkan 5 numaralı yasa. Orada etnik gruplar tanıtılıyor. Kavmi etnik grupların Türkmen ve Hristiyanlar olduğu belirtiliyor. Dini etnik gruplar ise Hristiyan, Şebek.. Ama iki esas etnik grup var. Biri Türkmenler diğeri Hristiyanlar’dır. Ona göre de hem parlamentoda hem de hükümette katılım yapılmıştır. Bu iki etnik grup bu bölgede önemli faktörlerdir. Bunların geçmişte katılımları şimdi katılan siyasi oluşumlardır. Bizim gelecekteki önemli projelerimizden biri etnik grupların özellikle Türkmenlerin, Hristiyanların varlıkları. Mesela kültürel varlıkları, eğitim varlığı, okullar veya kültürel merkezi yerler… Bunların hükümetin desteğiyle değişiminin yapılması ve modern bir şekilde gösterilmesidir.

 

Ayrıca bizim projelerimizden veya desteklediklerimizden Türkmenler, Hristiyanlar veya diğer etnik gruplar için yayın organları içerisinde, radyo, tv veya gazete olması etnik gruplar adına önemlidir. Ayrıca en önemlisi gelecekte anayasa çalışması var. Bizim de katkımız olacaktır, bakanlıkta da katkımız olacaktır. Mutlaka bunun içerisinde Türkmenler ve Hristiyanların anayasada yer alacak olan hakları çok çok önemli.

 

Ayrıca dediğim gibi meydan ziyareti yapılacaktır. Bunun içerisinde Erbil, Duhok, Süleymaniye’de olan Türkmenlerin, Hristiyanların, diğer Yezidi, Şebeklere ait olan mezarlıklar, kiliseler, okullar, tarihi alanlarla ilgili önemli bir çalışma ve projemiz olacaktır. Çünkü bunlar kültürel ve tarihi varlıktır. Bu yüzden önümüzdeki günlerde etnik gruplarla ilgili hem kültürel, hem sosyal, hem de eğitim varlığı bizim projelerimizde aktif bir şekilde yer alacaktır.

Bir cevap yazın